Getxoko Udalak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak monografia bat argitaratu dute Bolueko hezeguneko hegazti-faunari buruz
Ornitologia / Eraztuntze zientifikoa
Asteartea, 2026eko maiatzaren 5a — CEST
— Testua: Aranzadi
Irakurketa: 4 minutu
- Monografiak 14 urteko eraztuntze zientifikoen emaitza dokumentatzen du, eta hegaztiak kontserbatzearen eta kudeatzearen garrantzia azpimarratzen du
- Aztertutako aldian, 51 espezietako 3.000 ale baino gehiagori eraztuna jarri zieten, hala nola lezkari arrunta, zetia urretxindorra, txantxangorri europarra edo martin arrantzalea
- Lanak azpimarratzen du, tamaina txikia izan arren eta ingurunearen presio urbanistikoa gorabehera, Boluek dibertsitate biologiko nabarmena duela, ondo kontserbatutako habitaten presentziari esker
Getxoko Udaleko Ingurumen Unitateak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak Munibe Monographs. Nature Series bildumaren ale berri bat aurkeztu dute. Ale horrek Bolueko hezegunea du ardatz, udalerriko balio ekologiko handiko enklabea. Monografikoak 14 urteko landa-lana eta azterketa zientifikoa biltzen ditu, espazio horretan dagoen hegazti-faunaren erradiografia zehatza eskainiz, eta horrek Boluek biodibertsitaterako babesleku gisa duen zeregina berresten du, oso urbanizatua dagoen testuinguru batean.
Monografia honetan 2007-2021 aldian hezeguneko Etengabeko Esfortzu Estazioan (EEE) harrapatu diren espezieen biologiari eta ekologiari buruzko hainbat alderdi aztertzen dira. Zehazki, hegazti-komunitatearen ugaritasuna eta egitura, bizi-zikloaren barruko prozesu garrantzitsuen fenologia (ugalketa, muda) eta beste eremu batzuetan eraztuna jarri eta Boluen berriz harrapatutako hegaztien jatorria aztertu ziren; baita kontrakoa ere (Boluen eraztunak ipini eta beste eremu batzuetan berreskuratutakoak). Ikerketak askotariko komunitate bat dokumentatzen du, hegazti zingiratsuak (tamaina ertaineko zingira-berdantzak, bizkarraldeko lumadian tonu arreak eta gaztainkarak dituztenak eta sabelean zurixkak zinta batzuekin), baina baita baso-espezieak ere. Aztertutako aldian, 51 espezieko 3.000 ale baino gehiago eraztundu ziren. Gehien harrapatutako espezieak lezkari arrunta (harrapaketen %16,4), zetia urretxindorra (%15,6) eta Europako txantxangorria (%13,4) izan ziren. Martin arrantzalea, halaber, espezie arrunta izan zen eraztuntzeetan. Hezeguneak funtsezko zeregina du hainbat mailatan: alde batetik, zingiretako hegazti txikiak ugaltzeko eremu garrantzitsua da, urriak baitira Bilbo Handiko eskualdearen testuinguruan, Bizkaiko eremu horretako hezeguneen suntsipen historikoaren ondorioz; bestetik, Boluek hegazti migratzaileak igarotzeko eta elikatzeko gune gisa ere jokatzen du, eta horrek hezegunearen balio ekologikoa indartzen du.
Ikerketa hezeguneko Estazioan jasotako datuetan oinarritu da. Estazio mota horien ezaugarria da eraztunak jartzeko ahalegin estandarizatua aplikatzen dela, eta horrek aukera ematen du datuak denboran zehar eta beste estazio batzuekin alderatzeko, bai herrialdean, bai nazioartean. Bolueko EEE Udalaren ekimenez sortu zen, hezegune horren kontserbazio-egoera ebaluatzeko, haren kudeaketa babesteko eta ingurumen-hezkuntza sustatzeko datu baliagarriak emateko. Guztira, 180 eraztuntze-jardunaldi egin ziren. "Bolueko eraztunketa estazioa Bizkaian dagoen mota horretako bakarrenetakoa da", nabarmendu du Juan Arizaga Aranzadiko Ornitologia Saileko zuzendariak.
Bolueren zeregin nabarmena ingurumen prestakuntzan eta hezkuntzan
Era berean, monografian, Boluek ingurumen prestakuntzaren eta hezkuntzaren esparruan duen zeregina ere nabarmentzen da. “Eraztunketa Estazioa izate hutsak erakarpen gune gisa jokatzen du eskualdeko pertsonentzat, ikasleentzat eta boluntarioentzat, ornitologiaren eta eraztun zientifikoen esparruan prestatu nahi dutenentzat. Gainera, ikastetxeentzako ate irekien jardunaldien aldizkako antolaketak zeregin nabarmena izan du ingurumen-hezkuntzarako eta Getxoko eta udalerri mugakideetako haurren sentsibilizaziorako, Getxoko hiriguneak naturalizatzeko prozesuaren preskriptore onenak direlarik”, adierazi du Carlos Sergio Ingurumen zinegotziak.
Ondorio garrantzitsuenen artean, azterlanak azpimarratzen du, tamaina txikia izan arren eta inguruaren hirigintza-presioa handia izan arren, Boluek dibertsitate biologiko nabarmena duela, ondo kontserbatutako habitaten presentziari esker. Hala ere, mehatxuei buruz ere ohartarazten da, hala nola erregimen hidrikoaren aldaketari, espezie inbaditzaileen presentziari eta gizakiaren presioari buruz.
Lanak hezegunearen kudeaketa aktiboaren beharra azpimarratzen du, uraren kalitatea mantentzera, landarediaren egitura kontserbatzera eta beste hezegune batzuekiko konektibitate ekologikoa bermatzera bideratuta. Era berean, epe luzerako jarraipen zientifikoari balioa ematen dio, aldaketak detektatzeko eta kontserbazio neurri eraginkorrak bideratzeko ezinbesteko tresna gisa. Testuinguru horretan, Udalaren apustu argia nabarmendu behar da. "Nabarmentzekoa da, eredugarria delako eta biodibertsitatearen jasangarritasunarekin eta kontserbazioarekin konprometituta dagoelako, Getxoko Udalak hainbeste denboran eraztunak jartzeko kanpaina bat babestea, Bolue bezalako espazio batean hegaztien jarraipena egiteko tresna gisa", Arizagaren iritziz.
Argitalpen honekin, Aranzadik, enklabe jakin bati buruzko ezagutza zehatza emateaz gain, hiri-inguruko hezeguneek biodibertsitaterako eta ingurumen-hezkuntzarako funtsezko gune gisa duten garrantzia indartzen du. Monografia doan deskarga daiteke esteka honetan, eta Aranzadik sortutako ezagutza zientifikoa gizarteratzeko eta zabaltzeko egindako apustuaren beste adibide bat da, kasu honetan, hegaztien eraztuntze zientifikoaren bidez.
https://www.aranzadi.eus/munibe-monographs-nature-series-9
