Megalitoaren fitxa
PRAALATA
Datu zientifikoak
- Izena: PRAALATA
- Ondare higiezin mota: Trikuharri
- Udalerria: Ataun-Idiazabal
- Sekuentzia kulturala: Kalkolitoa
- Estazio megalitikoa: Ataun-Burunda
- Koordenatuak WGS84(30T): 563983, 4756617
- Kokapena: Praalatako lepoaren erdian, Aitxu eta Izozkoko gainen tartean. Aitxu-trikuharria 5 m. Hrantz aurkitzen da.
Deskribapena:
16 m-ko diametroa eta 1,7 m-ko gehienezko altuerako tumulua duen trikuharri bat da. Erdialdean sakonune bat du baina bertan ez da ganbara aztarnarik aurkitzen. Egituran erabilitako materialak bertako hareharriak dira.
Aurkikuntza:
J.M. Barandiaranek aurkitu zuen 1917an.
Ikerketa historia:
T. Aranzadi, J.M. Barandiaran eta E. Egurenek indusi zuten 1920an, ez zutelarik ganbararen aztarnarik ez eta inolako material arkeologikorik ere aurkitu. 1992an berriz induskatu zuen J. A. Mujikak, eta harlauzak aurkitu ez bazituen ere, bai beraietako hiru sartzeko egindako zangak (Mujika, 1993: 202). Tumulua era ordenatuan eta inbrikatuta jarritako hareharrizko harlauzaz osaturik dago (Mujika, 1993: 203).
Ikerketen arabera baiezta daiteke, monumentua Kalkolitoan eraikia izan zela eta ondoren Brontze aroan eta Burdin aroan berrerabilia izan zela, 'Honek argituko luke trikuharrian errausketa hileta errituen agerpena.' (VVV.AA. 1999: 45).
Bibliografia:
AGIRRE, J.; MORAZA, A.; MUJIKA, J.A.; OLAZABAL, A.: Idiazabalgo trikuharriak. Dólmenes de Idiazabal. Idiazabal: Idiazabalgo Udala, 1999.
ALTUNA, J.; MARIEZKURRENA, K.; ARMENDÁRIZ, A.; BARRIO, L. del; UGALDE, T.; PEÑALVER, J.: Carta Arqueológica de Gipuzkoa. Munibe 34, 1982.
ALTUNA, J.; ARMENDÁRIZ, A.; BARRIO, L. del; ETXEBERRIA, F.; MARIEZKURRENA, K.; PEÑALVER, J.; ZUMALABE, F.: Carta Arqueológica de Gipuzkoa I. Megalitos. Munibe (Antropologia-Arkeologia) Supl. 7, 1990.
ALTUNA, J.; BARRIO, L. del; MARIEZKURRENA, K.: Carta Arqueológica de Gipuzkoa. Megalitos. Nuevos descubrimientos 1990-2001. Munibe (Antropologia-Arkeologia) Supl. 15, 2002.
APELLANIZ, J. M.: Corpus de materiales de las culturas prehistóricas con cerámica de la población de cavernas del País Vasco Meridional. Munibe, Supl. 1, 1973.
ARANZADI, T.; BARANDIARAN, J. M.; EGUREN, E.: Exploración de ocho dólmenes de Altzania. San Sebastián: Diputación de Guipúzcoa, 1921.
BARANDIARAN, J. M.: Discurso leído en la solemne apertura del curso académico de 1917-18 en el Seminario Conciliar de Vitoria. Boletín del Obispado de Vitoria, 1917, pp. 1-39.
BARANDIARAN, J. M.: El hombre prehistórico en el País Vasco. Buenos Aires: Ekin, 1953.
ELOSEGUI, J.: "Catálogo dolménico del País Vasco". Pirineos 9, 1953, pp. 229-378.
IRIARTE, M. J.: "El entorno arqueobotánico de la estación megalítica de Ataun-Burunda (Gipuzkoa). I. Los dólmenes de Praalata y Aitxu (Ataun-Idiazabal)". Isturitz. Cuadernos de Prehistoria y Arqueología 7, 1997, pp. 131-143.
IRIARTE, M. J.: "El entorno arqueobotánico de la estación megalítica de Ataun-Burunda (Gipuzkoa). II. Los dólmenes de Unanabi y Napalatza (Idiazabal) y el túmulo de Txoritegi (Zerain)". Isturitz. Cuadernos de Prehistoria y Arqueología 10, 1999, pp. 247-258.
MUJIKA, J. A.: "Monumento megalítico de Praalata (Idiazabal)". Arkeoikuska 92, 1993, pp. 197-204.
MUJIKA, J.A.; EDESO, J.M.: Los primeros agricultores y ganaderos en Gipuzkoa : del Neolítico a la Edad del Hierro. Arkeologia 0.2. Donostia: Gipuzkoako Foru Aldundia, 2011, p. 230-270.



