Sant Francesc deshobiratzeko lanak Formenterako Zigor Auzitegiko biktimekin bateragarriak diren gutxienez 6 gorputz berreskuratu dira

Antropologia /

Asteazkena, 2022eko apirilaren 20a — CEST

Irakurketa: 2 minutu

Balearseko Gobernua beste autonomia-erkidego batzuekin lanean ari da DNA bilketari begira. Bitartean, laborategiak baieztatu behar du Balearsekoak ez diren pertsonak ote diren.

La Savinako Zigorrean hildako 58 pertsonen gorpuzkiak aurkitzeko Sant Francesc hilerritik ateratzeko lanak amaitu dira

Aranzadi Zientzia Elkarteko arkeologo taldeak hilerriko ate nagusiaren aurrean dagoen lur-zabalgunea induskatu du, hain zuzen, eskuineko aldeko 1. eta 6. lerroen arteko espazioa. Eremu hori La Savinako Zigor-arloko biktimak lurperatzeko balizko leku gisa adierazitako eremuari dagokio, garaiko dokumentazioaren eta Antoni Ferrer Abarzuza historialari ibizendarrak egindako ikerketaren arabera.

Guztira 20 banakako hilobi atzeman dira, batez beste 1,80 metroko sakoneran. Horietako 15etan ez da aurkitu zigor-arloko presoekin bateragarritzat jo daitekeen aztarnarik. Hala ere, beste 5etan, bilaketaren emaitza positiboa izan daitekeela adierazten duten zantzuak daude. Zabalgunearen azken ilaretan, 5. eta 6. lerroetan hain zuzen, 6 pertsonaren gorpuzkiak aurkitu dira, eta, haien ezaugarriak direla eta, bateragarriak izango lirateke La Savinako Zigor-arloko biktimekin.

Hilobien behealdean dauden ehorzketak dira, beraz, zaharrenei dagozkie. Guztiak gizonezkoak izango lirateke, hilkutxa xumeetan lurperatuak, eta ia ez da gorpuzkirik geratzen.

Gizon gazte bati dagokion lurperatze horietako batean, Milagrosako Ama Birjinaren domina bat berreskuratu dute. Duela hilabete batzuk Manacorreko Son Coletes hilerriko hobian berreskuratu zen bezalaxe, Iruñeko San Kristobal gotorlekuko hilerrian eta Iragorriko hobian, baita Nafarroan ere.

Gainera, aurkitutako beste hezurdura batek tuberkulosiaren zantzu nabarmenak ditu, eta gaixotasun hori oso ohikoa da presoen artean. Izan ere, Zigorrean hildako 58 biktimetatik 18 tuberkulosiagatik hil ziren, medikuaren ziurtagiriaren arabera. Eta, are gehiago: erregistro Zibilaren arabera, bi pertsona bakarrik hil ziren tuberkulosiagatik Formenteran 1940-1942 aldian, eta bi emakume izan ziren.

Orain, laborategiko lanek zehaztu beharko dute aurkitutako gorpuzkiak zigor-arloko biktimenak diren ala ez. Zehazki, hortz-esmaltean dagoen estrontzio-isotopoen azterketa baten bidez egingo da, eta horri esker, gorpuzkiak Balear Uharteetako pertsona ez-naturalenak direla egiaztatu ahal izango da. Beraz, tokiko biztanleria eta presoak bereiztea, La Savinako Zigorrean hildako biktimetatik 2 bakarrik baitziren jatorriz Balear Uharteetakoak.

San Francesc (Formentera) deshobideratzeko lanak

San Francesc (Formentera) deshobideratzeko lanak

San Francesc (Formentera) deshobideratzeko lanak