Urumeako Atlas Emozionala. Argitalpen batek herritarren sentsazioak eta bizipenak batzen ditu Urumea ibaiarekin

Urumeako Atlas Emozionala Urumeako urek sortzen dituzten emozioen bila egiten den bidaia da, ibaiaren ertzetan errotuta dagoen memoria historiko kolektibo eta indibidualaren esplorazio sakona, hiriarentzat itsasargi artistiko eta kultural bihurtu nahi dena. Proiektua 2024aren amaieran abiatu zen, elkarrizketa pertsonal eta taldekoekin eta galdetegiekin. Horietan, Urumea ibaiarekin lotutako emozioei, bizipenei eta esperientziei buruz galdetu zitzaien donostiarrei.
Saio horien ondorioz, eta emaitzak sakon aztertu ondoren, donostiarren imajinario kolektiboan agertzen diren 10 ideia nagusi identifikatu dira, hiriko ibaiaz galdetu zaienean.
Historiarekin, ondarearekin eta herri-kulturarekin, lanbide tradizionalekin edo aisialdiarekin eta Urumearen ertzetako bizitzarekin lotutako kontzeptuak dira gehien errepikatu direnak tailer parte-hartzaileetan eta egin diren inkestetan. Orain, ikerketa eta dokumentazio lan sakon baten ondoren, 10 ideia nagusi horiek argitalpen zaindu batean jaso dira, 10 liburuxkatan bilduak, María José Noain Mauraren testuen eta Elena Odriozolaren ilustrazioekin.
Proiektuaren arduradunek aurkezpenean adierazi zuten bezala, «aukera paregabea da Urumearekin dugun lotura biziberritzeko eta ibaiari gure hirian eta gizartean, kulturan, memoria historikoan eta antropologian oinarrituta, merezi duen paper nagusia itzultzeko».
Cristina Enea Fundazioak bultzatutako proiektuak hainbat erakunderen laguntza izan du, hala nola Tabakalera, San Telmo Museoa, Donostia Kultura eta Aranzadi Zientzia Elkartea. Horrez gain, ur industrialaren tratamendurako teknologietan liderra den Veolia enpresaren kofinantziazioa ere jaso du, eta horri esker editatu ahal izan da argitalpen hau.
María José Noain Maura (Los Viajes de Aspasia) eta Helga Massetani Piemonte (Bitamine) arduratu dira partaidetza-prozesua dinamizatzeko lanak egiteaz, baita bilduma hau egiteko ikerketa eta dokumentazioa egiteaz ere. Lan bikaina, donostiarrek bilduma osatzen duten liburutxo bakoitzean bildutako gai hauei buruzko datu eta istorio garrantzitsuenak ezagutzeko:
1.- Donostia: Fenixa
2.- Bizitza ibaiertzeko baserrian
3.- Uretako lana
4.- Fruta debekatutik jainkoen edari izatera
5.- Bandera-zintak eta faroltxoak
6.- Bizkarrezurrak
7.- Arraunkadaz
8.- Jarduera industriala ertzetan
9.- Artez beteriko ibilgua
10.- Itsasora iritsiera
Hamar gai horiek aukeratzeko orduan, Donostia Kulturako Kultur Etxeetan, San Telmo Museoan eta Tabakaleran egindako talde-elkarrizketetan eta talde-saioetan parte hartu duten pertsonengan, bai eta Donostiako Udalaren webgunearen bidez betetako galdetegi anonimoetan ere piztu den interesaren araberako irizpideak erabili dira. Guztira, 100 inkesta, lau talde-elkarrizketa eta hainbat tailer egin dira. Horiek guztiek ikuspegi zabala eta askotarikoa ematen diote proiektuari, eta herritarrek hiri-elementu baten inguruan parte hartzea sustatu dute, Urumea ibaiaren inguruan, eta horrek esperientzia, emozio eta bizipen ugari biltzen ditu, emaitzak islatzen duen moduan.
Herritarrei itzulketa eta erakusketa
Gaur aurkeztu den argitalpena editatu ondoren, proiektuaren arduradunek emaitzak itzuliko dizkiete herritarrei. Horretarako, bi saio egingo dituzte: bata, talde-saioetan eta elkarrizketetan parte hartu duten pertsonei zuzendua, eta, bestea, publiko orokorrari zuzendua. Lehenengoa Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxean izango da, eta talde-saioen eta elkarrizketen bidez proiektuan aktiboki parte hartu duten pertsonei soilik zuzenduta egongo da. Saioan María José Noain Maurak, Helga Massetani Piemontek eta Cristina Enea Fundazioko zuzendari Jose Mª Hernandezek hartuko dute
parte. Hauek saioa dinamizatu, proiektuaren hasieratik egindako prozesua azaldu dute eta bildumako 10 gaiak labur-labur aurkeztuko dituzte.
Bigarren saioa maiatzaren 21ean izango da, 19:00etan, San Telmo Museoan, eta publiko orokorrari eta proiektuan interesa duten guztiei zuzenduta egongo da.
Argitalpena eskuratu nahi dutenek Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Zentroan, San Telmo Museoan eta Bitamineren online dendan (shop.bitamine.net) eskuratu ahal izango dute. Argitalpenaren prezioa 25 €-koa da.
Irailaren amaieratik aurrera erakusketa jarriko da Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxean, eta 2027ko martxora arte egongo da ikusgai. Erakusketa-proiektuarekin batera, hainbat jarduera osagarri programatuko dira Atlaseko 10 gaietan sakontzeko.